browser icon
You are using an insecure version of your web browser. Please update your browser!
Using an outdated browser makes your computer unsafe. For a safer, faster, more enjoyable user experience, please update your browser today or try a newer browser.

ADAM14 Rota Çözümlememiz

Posted by on 21/08/2014

Bu yazıda DASK ADAM 2014 Gökhan Türe Ultra Parkuru’nda her bir hedef için rota seçimlerimizi değerlendirip isabetli hareketlerimizi ve yanlışlarımızı belirlemeye çalışıyoruz; daha iyi alternatifler neler olabilirdi tartışıyoruz.

 

[Gün 1 KN 0-2] Yavaş başlamak…

Çok tecrübeli olmayan oryantiringciler olarak biz her zaman ilk hedeflerden korkarız ve bu hedeflere temkinli yaklaşırız. DASK ADAM’ın 1 numaralı kontrol noktası ana kampa doğrudan yol ile bağlıydı. İlk hedeflerin teknik olarak kolay olması yarışmacıların “haritaya girmesini“, ölçeği hissetmesini, mesafeleri kavramasını sağlıyor ve motivasyonu yükseltiyor. Eğer haritadaki ilk hedef zor ise ve rota çizici benzer ölçekteki bir haritayı yakın tarihte kullanmadıysa (veya bölgeye, yer şekillerine çok aşina değilse) yavaş ve dikkatli gitmesinde fayda olduğunu düşünüyoruz. Böylelikle alışıklık sağlarken, yarışın başlarında yapılabilecek basit ama yıkıcı sonuçları olabilecek hatalardan da sakınmış olur.

1 numaralı kontrol noktasından 2 numaraya giderken Yukarıdüğer yaylası ile Yukarısayık yaylasını birleştiren dere yatağından ilerledik. Yukarısayık – Aşağısayık ve 2. kontrol noktası arası zaten yol ile bağlı olmasına rağmen yer şekilleri ve eşyükseltileri -kontrol amaçlı olarak- okumaya devam ettik. Rotayı şöyle öyküleştirebiliriz: Yukarısayık yayla açıklığına kavuştuktan sonra güneybatı yönünde göreceğimiz Hasanbeyler tepesini güneyimizde bırakacak şekilde ilerlerken, dereye paralel güneybatı yönünde ilerleyen ve hafifçe yükselen bir yolu izleyerek 2 numaralı kontrol noktasına ulaşmayı hedefliyoruz.

Mesafe: 5.3 km     ||       Yükseklik kazanımı: 220 m.      ||       Süre: 01:04 (0-1: 32 dk, 1-2: 32 dk)

 

[Gün 1 KN 2-3] Patika yerine dereyi seçmek…

2. kontrol noktası ile 3. arası, ilk iki hedeften belirgin biçimde daha zor görünüyor. Kontrol noktaları arası inişli çıkışlı yüzey şekillerine sahip olduğu için uzakta yüksek bir tepeyi nirengi noktası belirlemek ve o yöne ilerlemek bir seçenek değil. Haritada kesiksiz siyah çizgilerle işaretlenmiş bazı patikalar var ancak bunlara pek de güvenmemek gerekli. Özellikle de bu patikalardan çok daha güvenilir bir “doğrusal özellik” olan dere yatakları varsa. 2. kontrol noktasından kuzeybatı yönündeki tepeye tırmanıp, indiğimizde, inişimizi sınırlayacak olan güneybatı – kuzeydoğu yönlerinde uzanan bir dere yatağı var. Biliyoruz ki tırmanıp indikten sonra bu dere yatağını geçmeyeceğiz. Dere yatağına indikten sonraki adım, bu dere yatağını kuzeydoğu yönünde izleyip, ana dere yatağından kuzeybatı yönünde yükselerek ayrılan diğer bir dere yatağına dönmek. Önce kuzeybatı sonra batı yönünde dere yatağını takip ettiğimizde açıklıktaki bir boyuna çıkmış oluyoruz. Bir sonraki adım, doğusunda bulunduğumuz sırt hattının ardına geçip güneydoğu – kuzeybatı hattında ilerleyen dere yatağında konumlanan kontrol noktasına ulaşmak.

Kendimize sürekli hatırlatmamız gereken gerçek, yıllar içinde haritada olmayan yeni yolların açılabileceği, varolan patikaların kaybolabileceği ancak dere yataklarının kalıcı oldukları. Bu sebeple genellikle dere yatağı daha güvenilir bir seçenek.

Mesafe: 4.9 km     ||       Yükseklik kazanımı: 390 m.      ||       Süre: 01:22

 

[Gün 1 KN 3-4] Derelerden vazgeçememek…

Haritaya baktığımızda 3 numaralı kontrol noktasının batısında kalan, büyük ölçüde kuzey – güney doğrultusunda ilerleyen bir yolun 4. kontrol noktasına kadar gittiğini görebiliyoruz. 3. kontrol noktasından bu yolu bulabilmek oldukça kolay ve güvenli çünkü yolun hemen yanında bir dere yatağı var ve biliyoruz ki batı veya güneybatıya ilerlerken dere yatağını geçmediğimiz sürece doğru yolda olacağız. Yolu bulduktan sonra yapılacak şey güneye doğru yolu izlemek ve 4 numaralı kontrol noktasını bulmak. Elbette yol boyu yönümüzü ve yer şekillerini kontrol etmeyi unutmamak gerekli. Kaydımıza bakıldığında 4. kontrol noktasına yaklaşık 500 m. kala yol ayrımında, yolu takip etmeyip, ısrarla dereyi izlemeye çalıştığımız görünüyor. Bu dere saplantımız yalnızca kaybolmaya karşı uyguladığımız basit bir güvenlik önlemi.

Mesafe: 4.8 km     ||       Yükseklik kazanımı: 255 m.      ||       Süre: 00:48

 

[Gün 1 KN 4-6] Eşyükselti izleyerek tepe aşmak ve kontrollü sapmalar…

5 numaralı kontrol noktası, 4’ün kuş uçuşu 2 km. kadar batısında. Bu kontrol noktasına giden yolda ilk engelimiz 1.800 küsür metrelik Asarlık Tepe. Elbette tepenin en yüksek noktasına kadar tırmanmamıza hiç gerek yok. Kuzeyinden veya güneyinden geçilebilir. Tepenin etrafından dönerken eşyükselti izleyebileceğimiz bir rota var. Genelde insan yükseklik değişimini kolayca anlayabiliyor olsa da, uzun mesafelerde altimetre kullanmak da iş görüyor. Eş yükselti izlerken sürekli yön ve mesafe kontrolü yapmak, istediğimiz noktaya varıp varmadığımızı anlamamız için önemli. Asarılk tepenin etrafından -az yükselerek- döndüğümüzde bir sırt açıklığına varıyoruz. Hedef bu noktanın tam batısına düşse de biraz kuzeybatı yönünde yokuş inerek keseceğimiz 2. yola ulaşmak istiyoruz. Burada kontrollü sapma yapmaya çalışıyoruz. Özellikle uzun mesafelerde bir hedefe doğrudan ulaşmaya çalışıldığında, ilgili noktaya gelinince hedefin sağda mı yoksa solda mı kaldığını kestiremeyebiliyoruz. Emin olmak için biraz sağı veya solu hedefleyoruz ki yola çıktığımızda hangi yöne doğru gitmemiz gerektiğini bilelim. Kayıtta görüldüğü gibi Asarlık tepesinden kuzeydoğuya doğru ilerleyip, yanında dere yatağı olan yola ulaştığımızda güneybatı yönünde ilerliyoruz. 5. kontrol noktası zaten yol üstünde.

6. kontrol noktasına doğru iki farklı rota olduğu görülebiliyor. Bunlardan ilki Hokkok Tepe’nin güneyinden geçen Akkaş Deresi’nin kolu, ikincisi ise Yağbaşlar yaylasından güneybatıya ilerleyen ve Namazalanı açıklığına çıkan dere yatağı. İki rota da aşağı yukarı aynı miktarda tırmanışa sahip. Belirgin farkları ise ilk rotanın ikinciden daha uzun olması. Her ne kadar biz ilk rotayı izlemiş olsak da, daha kısa olması sebebiyle ikinci seçeneğin daha iyi olduğunu düşünüyoruz. Bizim ilk rotayı seçmemizin sebebi, Akkaş Deresi’nin doğu – batı kolunun bizi çıkardığı açıklıktan, 6. kontrol noktasının üzerinde bulunduğu dere yatağına ulaşmanın teknik olarak daha kolay olacağını düşünmemiz ve seçtiğimiz bu yolda hata yapacak olursak güneyde bizi sınırlayacak olan bir stabilize yol olmasıydı.

Mesafe: 8.4 km     ||       Yükseklik kazanımı: 570 m.      ||       Süre: 01:57 (4-5: 00:46, 5-6: 01:11)

 

[Gün 1 KN 6-7] Kayıp patikalara rağmen eşyükselti izlemek…

6. ile 7. kontrol noktaları arası eşyükselti izleme becerilerini sınamak için bire bir. 6. kontrol noktasından Hokhok yaylasına dere yatağını izleyerek ulaşılabiliyor. Ancak Hokhok yaylasından Çetikören yaylasına doğru giden yolda, dere veya yol kesmeden, Boz Tepe’nin kuzeybatı yönündeki eteklerinin girinti ve burunlarını geçmek gerekiyor. Haritada kesiksiz siyah çizgiyle bir patika çizilmiş ama bu patikalara güvenmek iyi bir fikir değil. İşte bu yüzden biz de eşyükselti izlemeye çalışarak hedefe ilerliyoruz. Not düşelim, haritadaki patikanın başları stabilize edilerek büyütülmüş ve bu sayede bu kısmı kolayca izleyebildik. (Yine de pek güvenmiyoruz!)

Mesafe: 6.3 km     ||       Yükseklik kazanımı: 300 m.      ||       Süre: 01:20

 

[Gün 1 KN 7-8] Yorgunluk ve sıcak hataya davet ediyor.

Sanıyorum harita üzerinde yaptığımız rota planını uygularken hata yaptığımız tek aralık buydu. Oldukça basit bir rota olmasına rağmen, sıcak ve yorgunluk ile insan kolayca hata yapabiliyor. 7 numaralı kontrol noktasından 8’e giderken ilk olarak güneyimizdeki Kelçal tepesinin etrafından dolaşmak için doğudan dönen yolu seçtik. Planımız yolun ulaştığı en güney noktadan güneydoğu’ya doğru dere yatağını izlemek ve doğrudan hedefe varmak idi. Ancak ne sebepten olduğu belirsiz, derenin güneybatı – batı koluna saptık. Neyse ki sürekli yönümüzü kontrol ediyorduk, yanlış yönde ilerlediğimizi ve güneyde çıkmak istediğimiz yolun hedeflediğimiz noktasının batı taraflarına çıkacağımızı öngördük. 50 m. kadar da fazladan irtifa kazandık. Bu hata tahminen 5 – 10 dakikaya mal olmuş olabilir. Yine de sürekli kontrol ettiğimiz için hızlıca toparlanabildik.

Mesafe: 4.4 km     ||       Yükseklik kazanımı: 310 m.      ||       Süre: 00:49

 

[Gün 1 KN 8-9] Uzun yol mu, iniş çıkışlı arazi mi?

Kayıtta görünmüyor ama 8. kontrol noktasından Sorudak yaylasına giden epey uzun bir yol var. Hiç risk almak istemeyen bir takım bu yolu seçmeyi düşünebilir. Ancak çıplak arazi, belirgin tepeler, zeminin çok uygun olması ve baton tekniğimize güvenmemizden ötürü biz yolu seçmedik. 8 numaralı kontrol noktasından kuzey doğuya doğru yolu izleyip, yolun kıvrıldığı yerden doğudaki tepeciğe ve oradan daha doğudaki İçmeboğaz Tepesi’ne doğru araziden ilerledik. Bu şekilde kazanacağımız fazla irtifanın da çok fazla olmayacağını değerlendirdik. İçmeboğaz Tepesi’nin ötesindeki dere kaynağının nispeten düz ve yayvan olduğu yerden kuzey doğuya ilerleyerek Sorudak yaylasının güneyindeki dere yatağına ve oradan da Sorkun yaylasına, yani 9 numaralı kontrol noktasına giden patikaya ulaştık. Açık alanlarda, özellikle de belirgin tepeler varken yolu uzatmamak iyi bir fikir olabilir. Tabii ki bu karar takımın yorgunluğu ve sakatlıklar gibi pek çok parametreye bağlı.

Mesafe: 5 km     ||       Yükseklik kazanımı: 325 m.      ||       Süre: 01:09

 

[Gün 1 KN 9-Ara Kamp] Günün sonu…

DASK_ADAM_14_Gun1_9-10_RotaliSon hedefte rota oldukça belliydi. Sorkun yaylasından Bıçkı yaylasına, oradan da aynı yola devam ederek, yine sürekli köprüleri, yol bağalntılarını takip ederek ilerledik. Son kısmında hafif yokuş aşağı yolda, Deniz’in “kampa 30 metre kaldı!” nidalarıyla, düdükler eşliğinde vardık.

Mesafe:  3,9 km     ||       Yükseklik kazanımı:  80 m.      ||       Süre: 00:31

 

[Gün 2 KN 0-1] Risk almak ya da almamak…

İkinci günün ilk hedefleri oldukça teknik, mesafe olarak da uzundu. Ara kamptan 1 numaralı kontrol noktasına giderken, daha hızlı bir rota yerine yolu ve dere yataklarını takip eden, daha çok iniş çıkışlı olmasına rağmen daha güvenli olduğunu düşündüğümüz bir rotayı seçtik. Kayıtta görüldüğü gibi ara kamptan kuzeydoğuya doğru inen yol üzerinden 1 km kadar ilerleyip, dere kenarından güneye doğru yükselen yolu takip ettik. Yol bir süre sonra bitince dere yatağının yanından yürümeye devam ettik. Tam haritanın 90. enleminde dere sert bir açıyla güney batıya döndü, işte biz tam bu noktada güney-güneydoğuya doğru ilerleyerek Samail Tepe’nin kuzeyindeki yola ulaştık. Tepenin batısındaki boyundan güneye ve açıklığa indik. İnişe devam ederek sonunda 1 numaralı kontrol noktasının üzerinde bulunduğu dereye paralel olan yola çıktık.

Daha riskli ama daha az tırmandığı ve daha kısa olduğu için daha hızlı olacak bir rota alternatifi ise ara kampın hemen doğusunda bulunan kuzey – güney ekseninde ilerleyen Kumluk Dere ve isimsiz 1972 rakımlı tepenin sırt hattı olabilirdi. Bu sırt hattı İmamöldüren tepesinin doğu yamacına ulaşana kadar izlenebilir buradan da patikalar bulunamasa da  güneye devam ederek Meşelik Deresi’nin kuzey koluna bağlanabilirdi. Bu rotayı takip etmek biraz daha zor olduğundan tercih etmedik. İlk gün ilk hedeflerin açıklamasında yazdığımız gibi, günün ilk hedefinde “haritayı hissetmek” için az riskli olan, kolay yolu seçmek ve biraz da ağırdan almak, kişiyi büyük hatalar yapmaktan kurtarabilir.

Mesafe: 6,3 km     ||       Yükseklik kazanımı: 480 m.      ||       Süre: 01:33

 

[Gün 2 KN 1-2] Uzun bir rotayı küçük parçalara bölmek…

Bu yazıyı yazarken bile haritaya baktığımda 1. ve 2. kontrol noktaları arası korkutucu geliyor. Rota karmaşık olduğunda bir bakışta anlaşılabilecek ve bir veya iki cümle ile ifade edilebilecek basitlikte küçük parçalara bölme gereksinimi duyuyoruz. 1. ve 2. kontrol noktaları aralığının ilk küçük parçasında, 1. kontrol noktasından güneye inip Kadılar Deresi’ni bulduk ve bu dereyi 1,5 – 1,8 km boyunca, geniş bir açıklıktaki bir yol ile kesiştiği noktaya kadar takip ettik.  Bu noktadan iki patika ayrıldığı görülebiliyordu. Patikalara güvenmediğimiz için, güney batıya giden patikayı izlerken sürekli yer şekillerini kontrol ederek rotamızı doğru olarak izlediğimizden emin olmaya çalıştık. Bu noktadan sonraki küçük hedefimiz güneydeki Kuldan Deresi’ni kesmekti. Patikanın bizi çıkardığı boyundan önce batı sonra güney yönünde ilerleyerek dik bir vadiye ulaştık ve bu vadiden indiğimizde Kuldan Deresi’ne vardık. Son bölümde ise bir süre dere yatağından güneybatı yönünde yükselip, isimsiz tepe sırtına yükseldik, iki tepe arasındaki boyuna ilerledik ve buradan güneye inerek Otluboğaz Deresi’ni bulduk. Bu dere güneydoğu yönünde bizi 2 numaralı kontrol noktasına ulaştırdı.

Mesafe: 7,3 km     ||       Yükseklik kazanımı: 540 m.      ||       Süre: 01:50

 

[Gün 2 KN 2-3] Düz koşu…

2. ve 3. kontrol noktaları arasını 3,5 km.’lik düz bir stabilize yol birleştiriyordu. Sürekli doğuya ilerlerken yolun takip ettiği dereyi gözümüzle izleyerek de rotamızı kontrol altında tuttuk.

Mesafe: 3,8 km     ||       Yükseklik kazanımı: 13 m.      ||       Süre: 00:31

 

[Gün 2 KN 3-4] Yükselerek görüş açısı kazanırken yerimizden emin olmak…

3. ve 4. kontrol noktalarının arasında ilk hedefimiz Kuldan yaylasına varmaktı. Bunun için kuzeyimizde gördüğümüz Söbealan Tepesi’nin yamaçlarına doğru tırmandık. Tepenin ötesinde ise, dere yatağını görene kadar 2 yol keserek araziden indik ve yol üzeinden Kuldan yaylasına vardık. Kuldan yaylasının bulunduğu açıklıkta bir dere yatağını izleyerek kuzeye doğru yükselen bir patika görünüyordu. Bu yoldan yükselirken kendimize kuzeyde yarı çıplak görünen Atçayırı tepelerinden güneydeki kayalık yükseltiyi hedef belirledik. Bu tepenin batısındaki boyuna vardığımızda 4 numaralı kontrol noktasına 150 m. kadar yaklaşmıştık. Özellikle çok dikkat ederek derenin çatal yaptığı kol ayrımına doğru inmeye başladık ve kontrol noktasına ulaştık.

Bu aralıkta Söbealan ve Atçayırı tepelerine tırmandık. Daha az tırmanışlı rota bulmak mümkün ama bu şekilde hem yüksekteki açıklıklara çıkarak görüş açısı kazanmayı sağlamış olduk hem de yerimizden daha hassas olarak emin olabildik.

Mesafe: 4,2 km     ||       Yükseklik kazanımı: 300 m.      ||       Süre: 01:14

 

[Gün 2 KN 4-5] Kestirmelerin çekiciliği…

Kayıtlı olan son nokta aralığımızda, 4. kontrol noktasından kuzeye doğru dere yatağını izleyerek yola inip, doğu-kuzeydoğu yönünde yolu takip ettik. Bu yol bizi 5. kontrol noktasının bulunduğu tepenin hemen altına kadar götürebiliyordu ancak sürekli yolu izlemek mesafeyi epey arttıracaktı. Biz de Dede Tepe sırtının bittiği yerdeki düzlükten kestirme kullanarak yolu biraz kısalttık. Yolun kuzey doğuya doğru kıvrılarak yükselen son 1 – 1,5 km.’lik bölümünde, yolun tam olarak neresinde olduğumuzu anlamak için kıvrımları saydık ve mesafe tuttuk. Yolun Kuzpınar Tepesi’nin tam kuzeyinde çentik yaptığı noktaya gelince tepeye doğru yükselerek 5. kontrol noktasına ulaştık.

Mesafe: 5,3 km     ||       Yükseklik kazanımı: 225 m.      ||       Süre: 00:58

 

[Gün 2 KN 5-6] Bitmeyen yol…

DASK_ADAM_14_Gun2_5-6

Artık sona yaklaşırken ve bolca yol görmüşken 6. hedef için kolay bir hedef  beklentisiyle yola çıktık. Temelde sadece yolları takip ederek ulaşabileceğimiz bir hedefti. Kadılaraladağ yaylasına doğru arada yol keserek geniş alandan ilerledik. Yaylaya gelmeden kuzeybatıya doğru giden yola saptık. Yolun ilk kuzeydoğu kıvrımından yukarı doğru devam ederek ilerlemenin biraz daha kısa olacağını düşünmüştük ama bu yol ayrımından emin olamadığımız için tekrar kuzeybatıya dönen ucu yaptık, sonrasında doğuya dönerek kuzey yönüne saptık. Haritadan bakınca herşey güzel görünüyordu ancak bu bölgedeki yol gittikçe daha da belirsiz oldu. Bu da yollara güvenmememiz konusundaki düşüncelerimizi pekiştirdi. Rota kolay olmasına rağmen yolun belirsizliği yüzünden sürekli harita kontrolü yaparak görece yavaş gittiğimiz bir bölüm oldu. Çavuşlarçimencik yaylasına girdiğimizde sevinçle sağa dönün patikayı bulup doğrudan hedefe ulaştık.

Mesafe: 8,1 km     ||       Yükseklik kazanımı: 330 m.      ||       Süre: 01:34

 

[Gün 2 KN 6-8] Son.

DASK_ADAM_14_Gun2_6-8-Rotali

7. hedef rota planlaması yapmamız gereken son hedefti. Dikkati elden bırakmadan 6. hedeften kuzeybatı yönüne ilerleyerek paralel yolu ve açıklık alanı bulduk. Kuzeyli devam ederek sırta çıktık, umut etmememize rağmen oradaki patika kesişimine de rastlayınca yerimizden tam emin olduk. Sonrasında kuzeybatı yönümüzü koruyarak ikinci paralel yola geri indik ve önümüzdeki alçak ve yayvan sırta çıkıp tekrar indiğimizde doğrudan hedefin üstüne ulaştık.

Bundan sonra kalan tek iş ana kampa doğru koşmaktı. Nedense burada Deniz’i bir rahatlıktır aldı. Önce bol bol su içip önümüzdeki uzun(!) yol için sularını doldurdu. Sonra haritada yönümüzü kontrol etmeye devam ederken ana kampa doğru koştuk. Benim Deniz’in bu haliyle eğlenmelerim arasında kamp düdüklerini duyduk bile. Tüm DASK ailesi, orada olan yarışmacılar, ve ODTÜ Orienteering takımı bizi karşılarken coşku içindeydi. El ele tutuşup otların arasından varış noktasına koşarken Gökhan Türe Ultra Parkuru’nu bitirmenin gururunu ve sevincini yaşıyorduk.

Mesafe: 3 km     ||       Yükseklik kazanımı: 63 m.      ||       Süre: 00:43 (00:35 6-7, 08:30 7-Ana kamp)

 

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *